پلی سومنوگرافی (Polysomnography)

پلی‌سومنوگرافی (PSG) یا آزمایش چندگانه خواب رایج‌ترین نوع بررسی خواب است که برای مشخص کردن الگوهای خواب در افراد دچار اختلال خواب به کار می‌رود. در این آزمایش نوار مغزی (الکتروانسفالوگرافی) در طی خواب ثبت می‌شود. اغلب همراه با آن، از ECG، الکترواکولوگرافی، الکترومیوگرافی (EMG)، بازشدن قفسه سینه، ثبت وضعیت تورم آلت تناسلی، اشباع اکسیژن خون، حرکت بدن، دمای بدن، پاسخ گالوانیک پوست (GSR) و سطح اسید معده استفاده می‌شود.دستگاه پلی سومنوگرافی به متخصصان اجازه می‌دهد تا وضعیت تنفس، حرکات بدن و صدای تولید شده حین خواب را بررسی کنند. پلی سومنوگرافی اغلب در کلینیک‌های خواب و شب‌هنگام، زمانی که فرد در خواب است، انجام می­شود. اما برخی از آزمایشگاه­ها امکان انجام این تست چند پارامتری از بیماران را در محل زندگی و در هر زمان از روز فراهم می­آورند.

پلی‌سومنوگرافی برای کمک به تشخیص موارد زیر به کار می­رود :

1. اختلال‌های خواب: بی‌خوابی‌ها، پرخوابی‌ها، خواب‌پریشی‌ها، آپنه خواب، میوکلونوس شبانه ودندان‌قروچه مربوط به خواب.

2. اختلال‌های مربوط به خواب کودکی: شب‌ادراری، خواب‌گردی (راه رفتن در خواب)، و اختلال وحشت شبانه (pavor nocturnus).

3. سایر وضعیت‌ها: اختلال‌های تشنجی، میگرن و سایر سردردهای عروقی، سوء مصرف مواد، رفلاکس معده‌ای - مروی، و اختلال افسردگی ماژور

همانطور که اشاره شد، پلی‌سومنوگرافی تحلیل جامعی از هر فرایندهایی که در بدن بیمار رخ می­دهد، نمایش می­دهد. به طور معمول، برای ثبت همه اینها از 11 کانال (22 سیم متصل شده) استفاده می­شود. این کانال­ها مربوط به ثبت ECG، EEG، EOG و EMGهستند. پس از ثبت کل فرایند خواب در 11 کانال از بیمار، پزشکان پلی‌سومنوگرام (گراف مربوط به تست) را دریافت می­کنند. گام بعدی در این روش تعیین امتیاز گراف است. پارامترهای مؤثر عبارتند از:

-          بیمار به چقدر زمان برای خوابیدن بعد از خاموشی چراغ نیاز دارد. (معمولا کمتر از 20 دقیقه است.)

-          بازده خواب، که زمان خوابیدن بر زمان در بستر بودن است. که معمولاً بالای 85 درصد می­باشد.

4 مرحله خواب وجود دارد. مراحل اول و دوم خواب، خواب­های سبک هستند. در حالی که مرحله سوم، خواب عمیق است و مرحله چهارم یا خواب REM مرحله حرکت سریع چشم است. گراف، درصد هر مرحله خواب از کل زمان خواب را نشان می­دهد. به طور معمول درصد مرحله دوم بالاترین درصد و مرحله REM حدود 20 درصد از کل زمان خواب است. همچنین پلی‌سومنوگرام، هر گونه از مشکلات تنفسی مانند آپنه خواب انسدادی را نیز نشان می­دهد که در آن برای حدود 10 ثانیه انسداد کامل جریان هوایی رخ می­دهد. همچنین موقعیت بدن و حرکت پا را در طول خواب نشان می­دهد. پس از امتیازدهی کلی، گزارش به برای تفسیر به متخصص خواب ارسال می­شود.