آیا روشی غیرتهاجمی، کمّی و دقیق برای تشخیص زودهنگام نوروپاتی دیابتی وجود دارد؟

نوروپاتی دیابتی (DPN)(Diabetic polyneuropathy) یک روند وابسته به طول اعصاب (nerve length dependent) می­باشد. تشخیص زودهنگام آن باعث کاهش مرگ و میر و خطرات آسیب پای دیابتی را کاهش دهد. عملکرد حسی یکی از مهمترین فاکتورهای خطر در شروع زخم پای دیابتی است. همانطور که هیچ استاندارد طلایی برای تشخیص زودهنگام DPN در دسترس نیست، آستانه ادراک لرزش (VPT)، استفاده از بیوتسیومتر (biothesiometer)، ادراک فشار و مونوفیلامان­ها برای ارزیابی بیماران در معرض خطر پیشنهاد شده است.

اما هیچکدام ار این روش­ها اختلالات اعصاب خودکار را ارزیابی نمی­کنند. نوروپاتی اتونومیک محیطی ((Peripheral autonomic neuropathy)PAN) باعث آتروفی غدد تعریق شده و واکنش اعصاب سودوموتور را کاهش می­دهد که ممکن است بر انعطاف­پذیری پوست که باعث جلوگیری از زخم و ترک می­شود، اثر بگذارد و منجر به خشکی، زخم و شکاف پوستی شود. اختلال سودوموتور (تعریق) می­تواند یکی از اولین ناهنجاری­های نوروفیزیولوژیک قابل تشخیص در نوروپاتی فیبرهای کوچک دیستال باشد. ارزیابی کمّی پاسخ تعریق، به عنوان شاخص شدت نارسایی اتونومیک و نیز شاخص اولیه برای بازسازی فیبرهای کوچک ارائه شده است.

 

دیابت شایعترین علت تشخیص نوروپاتی فیبر کوچک است. انجمن دیابت آمریکا (ADA)، اختلال سودوموتور (تعریق) را به عنوان یکی از مهمترین اثرات بالینی نوروپاتی اتونومیکی دیابتی نامیده است. علاوه بر این، ارزیابی اختلال عملکرد اتونومیک ممکن است بیمارانی را که در معرض خطر ابتلا به نوروپاتی اتونومیک قلبی هستند را نیز تشخیص دهد که میزان مرگ و میر بالایی دارد. PAN معمولا از طریق عملکرد تعریق، با استفاده از پاسخ سیناپتیک پوست (SSR) یا با تست کمّی رفلکس آکسون سودوموتور ((quantitative sudomotor axon reflex testing) QSART) ارزیابی می­شوند. که این روش­ها نیاز به تخصص دارد و البته روش­های زمان­بری هستند. اسکن کردن اعصاب سودوموتور یک روش غیر تهاجمی و سریع است که به تازگی توسعه داده شده است.

به طوری که امکان سنجش دقیق کمّی عملکرد غدد تعریق را از طریق اندازه­گیری هدایت الکتروشیمیایی ((electrochemical sweat conductance)ESC) بر روی دست­ها و پاها فراهم می­کند. اکثر مطالعات قبلی بیشتر بر روی اهمیت شناسای زخم­های برای به پیش­بینی آن تاکید کرده­اند، اما نقش ضایعات پوستی قبل از زخم در اندام­ها پایینی را مورد بررسی قرار نداده­اند. شناسایی یک ضایعه پوستی جزئی ممکن است پیش­گیرنده مشکلات بزرگ و جدی بعدی باشد. اندازه­گیری ESC پا بر اساس روش ساده، سریع و غیرتهاجمی، برای شناسایی افراد در معرض خطر اولیه اختلال عملکرد فیبرهای بدون میلین کوچک می­تواند مفید باشد. مقدار ESC پایین به شناسایی این بیماران کمک می­کند. همچنین این روش به پیگیری جمعیت بیماران و بررسی میزان اثرات درمانی نوروپاتی برای آنها قابل استفاده و مفید می­باشد.