نوروپاتی اتونوم

علائم و نشانگان نوروپاتی دیابتی بر اساس اعصاب آسیب دیده متفاوت است:

  • سرگیجه و خستگی هنگام ایستادن ناشی از کاهش ناگهانی فشار خون.
  • مشکلات مربوط به ادرار، از قبیل مشکل شروع ادرار، بی­اختیاری، مشکل حس کردن مثانه پر و عدم توانایی تخلیه کامل مثانه که می­تواند منجر به عفونت ادراری شود.
  • مشکلات جنسی، از جمله اختلال نعوظ، خشکی واژن، کمبود میل جنسی و مشکل در رسیدن به ارگاسم در زنان است.
  • سختی هضم مواد غذایی مانند احساس سیر شدن بعد از مقدار خیلی کمی غذا، از دست دادن اشتها، اسهال، یبوست، نفخ شکم، تهوع، استفراغ، مشکلات بلعیدن و سوزش معده، بعلت تغییر در عملکرد گوارشی است.
  • اختلالات تعریق مانند عرق کردن بیش از حد و یا خیلی کم، که بر توانایی تنظیم بدن تأثیر می­گذارد.
  • واکنش کند مردمک چشم که یاعث دشواری تنظیم از محیط روشن به تاریک و رانندگی در شب می­شود.
  • ناتوانی در تمرینات ورزشی، که ممکن است ضربان قلب به جای تنظیم در پاسخ به سطح فعالیت بدن همیشه در حالت ثابت باقی بماند.

در صورت شروع هرگونه علائم و نشانه های نوروپاتی اتونومیک، به ویژه افرادی که دچار دیابت هستند و کنترل ضعیفی بر روی بیماری خود دارند، بایستی هر چه سریعتر مراقبت­های بالینی شروع شود. بر اساس توصیه انجمن دیابت آمریکا، غربالگری نوروپاتی اتونومیک افراد مبتلا به دیابت نوع 2 در اسرع وقت تشخیص دیابت خود، بایستی به طور سالانه بررسی شود. برای افراد مبتلا به دیابت نوع 1، انجمن توصیه می­کند که شروع غربالگری سالانه 5 سال پس از تشخیص بیماری باشد.

علل نوروپاتی اتونوم:

بسیاری از شرایط نرمال می­تواند باعث ایجاد نوروپاتی اتونوم شود. این ممکن است اثر جانبی از درمان سایر بیماری­ها، مانند سرطان باشد. برخی از علل شایع نوروپاتی اتونومیکی عبارتند از:

  • ایجاد پروتئین غیر نرمال در اندام (آمیلوئیدوز)، که بر اندام و سیستم عصبی تاثیر می گذارد.
  • بیماری­های خود ایمنی، که در آن سیستم ایمنی به بخشی از بدن آسیب می­رساند، از جمله سیستم عصبی. از جمله سندرم sjogren، لوپوس اريتماتو سیستمیک، آرتریت روماتوئید و بیماری سلیاک می­باشد. سندرم Guillain-Barre یک بیماری خودایمنی است که به سرعت اتفاق می­افتد و می تواند بر اعصاب اتونومیک تاثیر بگذارد.
  • نوروپاتی اتونومیک نیز ممکن است ناشی از حمله غیرطبیعی سیستم ایمنی بدن باشد که به علت برخی از سرطان ها (سندرم پارنایوپلاستی) رخ می­دهد.
  • دیابت، که شایع ترین علت نوروپاتی اتونوم است، به تدریج سبب آسیب عصبی در سراسر بدن می شود.
  • آسیب­های ناشی از جراحی به اعصاب و تابش اشعه به ناحیه گردن نیز می­تواند از علل نوروپاتی اتونومیک باشد.
  • درمان با داروهای خاص، از جمله برخی از داروهای مورد استفاده در شیمی درمانی سرطان.
  • سایر بیماری های مزمن مانند بیماری پارکینسون، MS و برخی از انواع اختلالات ذهنی و دمانس.
  • برخی بیماری­های عفونی. برخی از ویروس­ها و باکتری­ها، مانند بوتولیسم، بیماری لیم و HIV، می توانند نوروپاتی اتونومی ایجاد کنند.
  • اختلالات ارثی. برخی اختلالات ارثی می توانند نوروپاتی اتونومی ایجاد کنند.

عواملی که خطر ابتلا به نوروپاتی اتونومی را افزایش می­دهند عبارتند از:

دیابت. دیابت، به ویژه هنگامی که به طور ضعیف کنترل می شود، خطر ابتلا به نوروپاتی اتونومیکی و سایر آسیب­های عصبی را افزایش می­دهد. طبق گفته موسسه ملی دیابت و بیماری­های گوارشی و کلیوی، اگر از ابتلا به دیابت بیشتر از 25 سال گذشته باشد و کنترل قند خون با مشکل روبه­رو شده باشد، خطر بزرگی در ابتلا به نوروپاتی وجود دارد.

علاوه بر این، افراد مبتلا به دیابت که دارای اضافه وزن یا فشار خون بالا یا کلسترول بالا هستند، خطر ابتلا به نوروپاتی اتونومی بالایی دارند.

بیماری­های دیگر آمیلوئیدوز، پورفیری، کم کاری تیروئید و سرطان (معمولا به علت عوارض جانبی شیمی درمان) نیز ممکن است خطر ابتلا به نوروپاتی اتونوم را افزایش دهند.

چگونه نوروپاتی اتونومیک تشخیص داده می شود؟

اگر علائم نوروپاتی اتونومیک را دارید، حتما در اسرع وقت به پزشک خود مراجعه کنید چرا که تشخیص زودهنگام ممکن است روند درمانی را بهبود بخشد. پزشک براساس عوامل خطر، مشاهدات در طول معاینه فیزیکی و نتایج آزمایش تشخیص داده می­دهد. پزشک ممکن است تست های زیر را انجام دهد:

  • آزمایش تنفس برای ارزیابی فشار خون و ضربان قلب
  • تست تخلیه شکمی برای ارزیابی حرکت و فعالیت ماهیچه شما
  • یک آزمون کمّی رفلکس آکسون سودوموتور (QSART) برای ارزیابی عوارض جانبی مرتبط با غدد عرق
  • تست فشار خون هنگام ایستادن و نشستن
  • تست tilt-table برای نظارت بر فشار خون در هنگام تغییر وضعیت
  • تست حرارتی برای بررسی الگوهای رفتاری در طول تغییرات دما
  • آزمایش ادرار برای ارزیابی عملکرد مثانه
  • سونوگرافی مثانه برای بررسی ساختار مثانه
  • اشعه ایکس شکم برای بررسی دستگاه گوارش